Arbeidsparticipatie - Werk

Beleidskaders, -monitors en wetgeving

Zoveel mogelijk Rotterdammers werken (geheel of gedeeltelijk) en verdienen zo hun eigen inkomen.

Arbeidsontwikkeling: gericht op het versterken van de arbeidsmarktpositie werkzoekenden.

Het via (regionale) samenwerking en werkgeversdienstverlening versterken van de arbeidsmarkt.

Door de coronacrisis en de genomen maatregelen van het kabinet is een enorme verschuiving ontstaan op de arbeidsmarkt. Er zijn bedrijven die veel minder werk hebben en er zijn ondernemingen bij wie de vraag explosief is gestegen. Met de aanpak Rijnmond Werkt Door draagt Rotterdam er samen met de andere gemeenten uit de arbeidsmarktregio Rijnmond, het UWV en de sociale partners aan bij dat zoveel mogelijk mensen aan het werk blijven. Zo zorgen we ervoor dat mensen hun baan en salaris behouden, zich waardevol blijven voelen en de economie zo goed als het kan doordraait. Sinds de start heeft Rijnmond Werkt Door met 980 ondernemers contacten gehad. Tot half april 2021 zijn er 29 verbindingen gerealiseerd tussen werkgevers met een (tijdelijk) personeelsoverschot en werkgevers met behoefte aan medewerkers. Daardoor maakten 143 mensen een overstap van werk naar werk.

De coronacrisis toont verder het belang aan van om-, her- en bijscholing en investeringen in leven lang ontwikkelen. Scholing houdt mensen duurzaam inzetbaar. Werkzoekenden die gewend zijn zich te laten bij- of omscholen kunnen makkelijker de overstap van werk naar ander werk maken. Dit maakt iemand crisisbestendiger. Hiervoor is het Rotterdams Scholingsfonds opgericht, waarop Rotterdammers een beroep kunnen doen voor de financiering van hun om-, her- of bijscholing voor krapte- en groeiberoepen. Rotterdammers die op zoek zijn naar werk kunnen een scholingsvoucher aanvragen. - Op 4 september 2020 is het Rotterdams Scholingsfonds opengesteld, voor Rotterdammers voor de aanvraag van een scholingsvoucher. In 2020 hebben 598 Rotterdammers zich gemeld om gebruik te mogen maken van een voucher. In de eerste vier maanden van 2021 waren dit er 372. In 2021 is er tot en met april 109 keer daadwerkelijk een subsidie aangevraagd en toegekend, in 2020 was dit 47 keer.

De grote steden worden verhoudingsgewijs hard getroffen door de coronacrisis. De grote steden kennen onder meer relatief veel flexwerkers, wat de arbeidsmarkt kwetsbaar maakt. In Rotterdam zijn er ten opzichte van de G4 bovendien relatief veel laag opgeleide mensen, wat de kwetsbaarheid vergroot. De extra middelen van het Rijk, waarover we als onderdeel van het derde steun- en herstelpakket kunnen beschikken, zetten we in om de reguliere dienstverlening aan de Rotterdamse burgers aan te vullen en te versterken. Het sociaal pakket is bedoeld voor werkzoekenden die een uitkering hebben en die door de coronacrisis extra hard worden getroffen. Zij hebben de steun vanuit de gemeente hard nodig. Nu en in de komende jaren.

Onze ambitie blijft om het ondanks de coronacrisis beter te doen dan het landelijk gemiddelde. Zowel qua daling van het bijstandsvolume als de kwaliteit van de dienstverlening. Deze opgave is enorm. Het aantal bijstandsuitkeringen in de eerste 4 maanden van 2021 is licht gestegen. De Rotterdamse cijfers zijn - na een bovengemiddelde daling in de eerste jaren van de collegeperiode - na de intrede van de coronacrisis bovengemiddeld gestegen. Met versoepelingen in zicht verwachten we dat de economie weer aantrekt. Tegelijk zullen steunmaatregelen van het Rijk, zoals NOW, Tozo en TOGS die tegemoetkomen in inkomen en salaris, ophouden en is er instroom in de bijstand vanuit de WW te verwachten.

 

Ontwikkelingen 2022-2025

Op basis van ramingen van het Centraal Planbureau (Centraal Economisch Plan) houden we rekening met een toename van het aantal uitkeringen naar 38.400 eind 2021, en een voortgaande stijging van het bijstandsvolume naar 39.100 eind 2022. De verwachting is dat de piek in het bijstandsvolume pas na 2021 optreedt. Om die reden passen we een begrotingswijziging toe. De inzet van de extra middelen van het Rijk schuiven we deels door naar 2022. We willen dat de middelen corresponderen met de inzet en verloop van het bijstandsvolume. Zie hiervoor ook de Financiële bijstellingen.

Wat willen we bereiken

Effect indicatoren

1.1 Minder Rotterdammers in de bijstand (zoveel mogelijk uitstroom naar betaald werk).

1.2 Deeltijd werken als opstap naar volledige uitstroom uit de bijstand

1.3 Minder werkloosheid op Zuid

2.1 Wegnemen van belemmeringen

2.2 Speciale inzet kwetsbare doelgroepen

2.3 Arbeidsontwikkeling gericht op de vraag vanuit de markt

3.1 Goede regionale samenwerking (onderwijs, overheid en werkgevers) ondersteunend aan een beter functionerende arbeidsmarkt

3.2 Verhogen participatiegraad van mensen uit het doelgroepregister

Wat gaan we daar voor doen

Prestatie indicatoren

1.1 a Preventie van instroom vóór en tijdens aanvraagfase.

1.1 b Matchen, begeleiden naar werk

1.2 Begeleiden naar deeltijdwerk

1.3 Aanpak werk op Zuid

2.1 a De werkzoekende centraal

2.1 b Meer maatwerk

2.1 c Inzetten op taaleis

2.2 Aanpak jongeren

3.1 a Transparantie binnen de arbeidsmarkt verhogen

3.1 b Social return verplichtingen opbouwen en invullen (aansluiten bij gebiedsontwikkelingen, stedelijke investeringen, transities)

3.1 c Investeren in de (digitale) dienstverlening aan werkgevers (acquisitie, dealmaking)

Effectindicatoren 201820192020202120222023
Collegetarget: Minder Rotterdammers in de bijstand: in deze collegeperiode daalt het aantal bijstandsuitkeringen in Rotterdam naar 30.000 Streefwaarde 36.000 33.700 32.000 30.000    
Realisatie 35.292  33.666 36.203 36.609    
1.2 NPRZ (aandeel) in de bijstand (%) Streefwaarde 38,9% 38,4% 37,9% 37,4%    
Realisatie 40,3%  40,1% 40,2% 40,2%    
2.2 Jongeren in de bijstand (incl. statushouders) Streefwaarde 2.250 2.200 2.200 2.080    
Realisatie 2.235  2.037 2.919 3.069    

De genoemde realisatie cijfers over 2021 zijn cijfers t/m eerste tertaal 2021, tenzij anders aangegeven.

Prestatie-indicatoren 201820192020202120222023
1.1 Instroom in de bijstand (aantal) Streefwaarde 7.800 7.600 7.050 6.550    
Realisatie 7.186 6.929 10.319 3.169    
1.2 Uitstroom naar werk (aantal) Streefwaarde 4.500 4.500 4.500 4.500    
Realisatie 4.506 4.433 3.364 1.255    
1.3 Parttime werk (€ mln) Streefwaarde 13,5 14,5 16,5 16,5    
Realisatie 12,2 13,6 13,1 5,5    
1.4 Uitstroom Jongeren (aantal) Streefwaarde 1.150 1.150 1.150 1.150    
Realisatie 1.553 1.350 1.672 569    
1.5 Uitstroom naar werk in Rotterdam Zuid (NPRZ) Streefwaarde 2.100 2.200 2.200 2.200    
Realisatie 1.909 1.854 1.423 511  

 

De genoemde realisatie cijfers over 2021 zijn cijfers t/m eerste tertaal 2021, tenzij anders aangegeven.

Wat kost het

Eerste HerzieningVoorjaarsnota
Overzicht van baten en lasten Arbeidsparticipatie - WerkRealisatie
2020
Begroting
2021
Raming
2022
Raming
2023
Raming
2024
Raming
2025
Baten exclusief reserves15.6385.4154.356356356356

Bijdragen rijk en medeoverheden 15.572 5.265 4.000 0 0 0
Financieringsbaten 1 0 0 0 0 0
Overige opbrengsten derden 64 150 356 356 356 356
Lasten exclusief reserves50.71464.93455.31147.36245.24245.242

Apparaatslasten 41.355 43.378 43.039 37.807 36.725 36.725
Inhuur 9.722 2.614 1.740 1.381 1.407 1.407
Overige apparaatslasten 994 1.615 1.417 1.551 1.532 1.532
Personeel 30.638 39.149 39.882 34.875 33.787 33.787
Intern resultaat 1.706 575 877 877 877 877
Intern resultaat 1.706 575 877 877 877 877
Programmalasten 7.653 20.981 11.394 8.678 7.640 7.640
Inkopen en uitbestede werkzaamheden 7.147 20.487 10.781 8.064 7.026 7.026
Overige programmalasten -2 0 0 0 0 0
Salariskosten WSW en WIW 0 0 0 0 0 0
Sociale uitkeringen 342 463 613 613 613 613
Subsidies en inkomensoverdrachten 166 30 0 0 0 0
Saldo voor vpb en reserveringen -35.076 -59.519 -50.955 -47.006 -44.886 -44.886
Saldo voor reserveringen -35.076 -59.519 -50.955 -47.006 -44.886 -44.886
Reserves04.9610000

Onttrekking reserves 0 4.961 780 0 0 0
Toevoeging reserves 0 0 780 0 0 0
Saldo -35.076 -54.558 -50.955 -47.006 -44.886 -44.886

Financiële bijstellingen

Eerste
Herziening
Voorjaarsnota
Bijstellingen Arbeidsparticipatie - WerkBegroting
2021
Raming
2022
Raming
2023
Raming
2024
Raming
2025
Oorspronkelijke begroting 2021 -49.428 -47.327 -48.464 -47.343 -47.343
Bijstellingen Eerste Herziening / Voorjaarsnota 2021 -5.130 -3.628 1.459 2.456 2.456
Terugdraaien intensivering Kwetsbare Rotterdammers Bezuinigingen/Taakstellingen 0 0 0 1.000 1.000
Kasschuif steunpakketten Rijk voor begeleiding naar werk Kasschuiven 7.334 -5.626 0 0 0
Formatieaanpassing ontwikkeling bijstandsvolume Ramingsbijstellingen onvermijdbaar 121 -174 0 0 0
Onderbesteding opleidingen en dienstreizen Ramingsbijstellingen onvermijdbaar 38 0 0 0 0
Tozo Actualisatie uitvoerings- en uitkeringslasten Ramingsbijstellingen onvermijdbaar -300 0 0 0 0
Bestemmingsreserve Begeleiding statushouders naar werk Ramingsbijstellingen vermijdbaar 0 -780 0 0 0
Bestemmingsreserve Actieplan arbeidsmarktregio Rijnmond Reserves 0 0 0 0 0
Bestemmingsreserve Begeleiding statushouders naar werk Reserves 0 0 0 0 0
Bestemmingsreserve Crisisdienstverlening Reserves 0 0 0 0 0
Bestemmingsreserve Perspectief op Werk Reserves 0 0 0 0 0
Bestemmingsreserve Re-integratie bijstandsgerechtigden Reserves 0 0 0 0 0
Bestemmingsreserve Crisisdienstverlening Taakmutaties -4.986 0 0 0 0
Rijksgelden steun- en herstelpakket Taakmutaties -9.989 0 0 0 0
Technische wijzigingen Technische wijzigingen 2.652 2.953 1.459 1.456 1.456
Begroting na wijzigingen -54.558 -50.955 -47.006 -44.886 -44.886

Toelichting financiële bijstellingen

Terugdraaien intensivering Kwetsbare Rotterdammers (vanaf 2024)

In 2018 is een aantal intensiveringen gestart om kwetsbare Rotterdammers, statushouders en vrijwilligers te begeleiden naar werk. Om financiële ruimte te creëren in het meerjarig beeld worden de intensiveringen vanuit het coalitieakkoord teruggedraaid vanaf 2024.

 

Kasschuif steunpakketten Rijk voor begeleiding naar werk

Met de decembercirculaire 2020 heeft het Rijk € 12,6 mln aan extra middelen beschikbaar gesteld voor 2020 en 2021 als onderdeel van het steun- en herstelpakket. Deze middelen zijn bedoeld om de dienstverlening voor de re-integratie van bijstandsgerechtigden op peil te kunnen houden en te intensiveren.  De extra dienstverlening is ook in 2022 hard nodig terwijl er voor dat jaar minder extra middelen beschikbaar zijn. Daarom worden de gelden deels doorgeschoven naar 2022.

 

Formatie-aanpassing vanwege ontwikkeling bijstandsvolume

De geactualiseerde meerjarenraming van het aantal bijstandsuitkeringen heeft gevolgen voor de omvang van de formatie. Op basis van de volumeontwikkeling en de zogeheten Berenschotnorm, is de formatie voor dienstverlening aan werkzoekenden aangepast voor de jaren 2021 en 2022. Binnen dit taakveld wordt in 2021 een kasschuif doorgevoerd naar 2022 van € 121. Daarnaast wordt er in 2022 € 53 extra ingezet om de dienstverlening aan werkzoekenden uit te kunnen voeren.

 

Onderbesteding opleidingen en dienstreizen

Vanwege corona wordt er in 2021 minder gebruik gemaakt van het budget voor opleidingen en dienstreizen. De begroting is hierop aangepast.

 

Tozo Actualisatie uitvoerings- en uitkeringslasten

In het kader van Heroriëntatie op de arbeidsmarkt wordt Hallo Werk dienstverlening ingezet voor ondernemers die gebruik maken van Tozo 3.  Om uitvoering te geven aan deze dienstverlening wordt tijdelijk € 300 extra ingezet. De dekking is afkomstig van de vergoeding voor uitvoering van de Tozo-3 regeling, die de gemeente Rotterdam ontvangt van het Rijk en van regiogemeenten.

 

Bestemmingsreserves - onttrekkingen:

  • Bestemmingsreserve Actieplan arbeidsmarktregio Rijnmond; De gemeente Rotterdam heeft bij de meicirculaire in 2020 de 2e decentralisatie-uitkering van € 1 mln uitgekeerd gekregen onder de noemer "Perspectief op Werk". Hiervan resteert een bedrag van € 567 per ultimo 2020. Dit geld zal in 2021 worden ingezet voor regionale arbeidsmarktinitiatieven.
  • Bestemmingsreserve Begeleiding statushouders naar werk; Het Rijk heeft de taakstelling voor de huisvesting van statushouders voor 2021 voor de gemeente Rotterdam verhoogd naar 1.000 statushouders. Dit brengt extra kosten met zich mee voor onder andere de begeleiding naar werk en inzet van instrumenten. Vanuit de onderbesteding in 2020 is een bestemmingsreserve gevormd die in 2022 zal worden ingezet om de dip in de budgetten voor de arbeidsparticipatie van statushouders op te kunnen vangen.
  • Bestemmingsreserve Crisisdienstverlening; Een deel van de middelen uit het steun- en herstelpakket ter ondersteuning van de economie wordt beschikbaar gesteld aan de 35 arbeidsmarktregio’s. Het betreft aanvullende middelen voor gemeenten om werkloosheid te bestrijden. Voor de regio Rijnmond gaat het om een bedrag van € 991 wat voor 2020 beschikbaar is gesteld. Dit bedrag wordt thans onttrokken uit de Bestemmingsreserve Taakmutatie gemeentefonds om in 2021 te besteden.
  • Bestemmingsreserve Perspectief op Werk; De gemeente Rotterdam heeft bij de decembercirculaire in 2019 een decentralisatie-uitkering van € 1 mln uitgekeerd gekregen onder de noemer "Perspectief op Werk". Hiervan is het Rotterdamse deel van € 400 besteed maar het deel ten behoeve van de regio van € 600 zal in 2021 worden ingezet.
  • Bestemmingsreserve Re-integratie bijstandsgerechtigden; Voor 2020 heeft het Rijk in de decembercirculaire van 2020 extra middelen beschikbaar gesteld als onderdeel van het steun- en herstelpakket. Voor deze middelen is een bestemmingsreserve gevormd vanuit het rekeningresultaat van de jaarrekening 2020. De besteding wordt in 2021 voorzien en daarom worden de benodigde gelden in 2021 onttrokken.
  • Bestemmingsreserve Crisisdienstverlening; Een deel van de middelen uit het steun- en herstelpakket ter ondersteuning van de economie wordt beschikbaar gesteld aan de 35 arbeidsmarktregio’s. Het betreft aanvullende middelen voor gemeenten om werkloosheid te bestrijden. Voor de regio Rijnmond is voor 2021 uit de decembercirculaire gemeentefonds van 2020 € 5 mln beschikbaar gesteld.

 

Rijksgelden steun- en herstelpakket

Met de decembercirculaire 2020 heeft het Rijk extra middelen beschikbaar gesteld voor 2021, als onderdeel van het steun- en herstelpakket. Voor dit taakveld gaat het om een bedrag van € 10 mln. Deze middelen zijn bedoeld om de dienstverlening voor de re-integratie van bijstandsgerechtigden op peil kunnen houden en te intensiveren.

 

Technische wijzigingen

In taakveld Arbeidsparticipatie – Werk zijn er diverse technische wijzigingen geweest. Direct achter de technische wijziging is het effect op het saldo weergegeven. 

De grootste wijzigingen zijn: het neerzetten van de nieuwe organisatiestructuur heeft tot gevolg dat een budgetoverheveling naar taakveld Begeleide participatie heeft plaatsgevonden (van € 713 in 2021 tot € 679 in 2025), voor het programma Overhead van (van € 292 in 2021 tot € 572 in 2025), overheveling van fte's Prestatie010 van taakveld Arbeidsparticipatie-Werk naar taakveld Arbeidsparticipatie-Maatschappelijk (€ 1,5 mln), actualisatie begroting Hallo Werk (- € 311) en diverse kleine technische wijzigingen (€ 471).

Omschrijving taakveld

Ondanks de resultaten van de afgelopen periode is Rotterdam nog steeds de stad met de hoogste bijstandsdichtheid van Nederland. De afgelopen jaren heeft ‘de kortste weg naar werk’ centraal gestaan. Hierdoor bestaat het bestand nu uit vaak relatief oudere en laagopgeleide werkzoekenden die al langere tijd een uitkering ontvangen. Om ook deze groep te activeren en aan het werk te krijgen is een andere aanpak nodig, waarbij meer wordt ingezet op het ontwikkelen van arbeidspotentie. Het uiteindelijke doel is dat zoveel mogelijk Rotterdammers mee kunnen doen in en bijdragen aan de stad.
 
Tot het taakveld Arbeidsparticipatie behoren de volgende op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen:

  • re-integratie-instrumenten, waaronder WerkLoont, proefplaatsing, participatieplaatsen, vrijwilligerswerk/ sociale activering, detacheringsbanen, scholing, duale trajecten
  • stimuleringsmaatregelen, waaronder Inkomensvrijlating, stimuleringspremies, vrijlating onkostenvergoeding vrijwilligerswerk, onkostenvergoedingen
  • voorzieningen, waaronder Jobcoach, begeleiding werkvoorzieningen zoals: werkplekaanpassingen, vervoersvoorzieningen, doventolk, brailleregels, aangepaste rolstoel etc.
  • loonwaardebepaling en loonkostensubsidie
  • onderhouden van contacten met werkgevers en brancheorganisaties